مهدی زارعی چمه:روزنامه نگار کرمانشاه با عکسهای یادگاری و وعدههای تکراری از بحران بیکاری عبور نمیکند مطالبهگری حق مردم است؛ اما سهمخواهی، لابیگری و حاشیهسازی نباید سرمایهگذاری و آینده اشتغال استان را قربانی کند
مهدی زارعی چمه: مدیرمسول پویان غرب گفت استان کرمانشاه سالهاست با چالشهای جدی بیکاری، فقر، محرومیت و عقبماندگی در شاخصهای توسعه مواجه است. در چنین شرایطی، مردم حق دارند از مدیران، نمایندگان و مسئولان اجرایی بپرسند که حاصل سالها وعده، نشست، سفر، جلسه و عکس گرفتن در کنار وزرا و مسئولان کشوری چه بوده و چرا هنوز بخش بزرگی از جوانان تحصیلکرده و توانمند این استان در جستوجوی شغل و آیندهای مطمئن هستند؟
واقعیت این است که با ژستهای تبلیغاتی، گزارشهای تشریفاتی و عکسهای یادگاری، مشکل بیکاری حل نمیشود. مردم بیش از هر چیز به خروجی عملی، اشتغال پایدار، سرمایهگذاری مولد و مدیریت پاسخگو نیاز دارند. مسئولان باید به جای رقابت بر سر نمایش عملکرد، درباره نتیجه واقعی عملکرد خود در کاهش بیکاری و بهبود وضعیت اقتصادی استان پاسخگو باشند.
کرمانشاه از ظرفیتهای فراوانی برخوردار است؛ نفت و گاز، منابع طبیعی، موقعیت جغرافیایی، نیروی انسانی جوان و تحصیلکرده و ظرفیتهای صنعتی و تجاری، همگی میتوانند زمینهساز توسعه اقتصادی باشند. با این وجود، پرسش اساسی همچنان باقی است: چرا این ظرفیتهای گسترده تاکنون به اندازه کافی به اشتغال پایدار و رفاه مردم تبدیل نشدهاند؟
یکی از مهمترین مطالبات مردم، شفافیت و عدالت در جذب نیرو است. جوانان بومی حق دارند بدانند استخدامها در دستگاهها، شهرداریها و پروژههای اقتصادی بر اساس چه معیارهایی انجام میشود و آیا تخصص، شایستگی و نیاز واقعی مجموعهها مبنای انتخاب افراد است یا سفارش، لابی و روابط شخصی در برخی موارد بر ضابطه غلبه پیدا کرده است.
اگر در روند جذب نیرو تخلف، بیعدالتی یا تضییع حقی صورت گرفته باشد، باید بدون ملاحظه اصلاح شود. اگر جوانی بهناحق از فرصت شغلی محروم شده، حق او باید احقاق شود و اگر فرآیندهای استخدامی دارای اشکال هستند، باید با شفافیت کامل مورد بازنگری قرار گیرند.
اما در کنار این مطالبه بحق، باید مراقب بود که اعتراض به بیعدالتی به گونهای پیش نرود که اصل سرمایهگذاری و ادامه پروژههای اقتصادی را با خطر مواجه کند.
باید مطالبهگری کنیم، اما سرمایهگذاری را نترسانیم؛ شفافیت بخواهیم، اما پروژهها را متوقف نکنیم؛ عدالت را مطالبه کنیم، اما تخصص و شایستهسالاری را قربانی نکنیم.
امروز چندین طرح اقتصادی و صنعتی در کرمانشاه آغاز شده یا در مسیر اجرا قرار دارند. این طرحها صرفاً پروژههای ساختمانی نیستند، بلکه میتوانند زنجیرهای از تولید، خدمات، صنایع پاییندستی و فعالیتهای اقتصادی ایجاد کنند و زمینه اشتغال مستقیم و غیرمستقیم هزاران نفر را فراهم آورند.
به همین دلیل، برخورد با سرمایهگذاری باید مبتنی بر عقلانیت اقتصادی باشد. نمیتوان از یک طرف سرمایهگذار را برای حضور در استان دعوت کرد و از طرف دیگر با ایجاد فشارهای غیرمنطقی، سهمخواهی، سفارش، لابیگری و حاشیهسازی، فضای اقتصادی را ناامن ساخت.
سرمایهگذار به محیطی وارد میشود که بتواند آینده فعالیت خود را پیشبینی کند. امنیت سرمایهگذاری، ثبات مدیریتی، شفافیت مقررات و کاهش مداخلات غیرتخصصی، از مهمترین پیششرطهای توسعه اقتصادی هستند. هر اقدامی که این امنیت را خدشهدار کند، در نهایت بیش از همه به جوانان جویای کار آسیب خواهد رساند.
نباید اجازه داد چند اختلاف و حاشیه، سرنوشت یک نسل را تعیین کند. اگر امروز نتوانیم فرصتهای سرمایهگذاری را حفظ کنیم، فردا ممکن است نه سرمایهگذاری باقی مانده باشد، نه پروژهای و نه فرصت شغلی که بر سر آن اختلاف کنیم. امروز مسئله فقط یک استخدام نیست؛ مسئله اصلی، آینده اقتصادی کرمانشاه و آینده نسل جوان آن است.
راه عبور از بحران بیکاری، ایجاد تولید، حمایت از سرمایهگذاری سالم و توسعه اشتغال پایدار است. اشتغال پایدار با دستور و سفارش ایجاد نمیشود؛ اشتغال زمانی پایدار خواهد بود که پشت آن تولید، سرمایه، بازار، مدیریت تخصصی و برنامهریزی اقتصادی وجود داشته باشد.
از این رو، بزرگان، معتمدان، نخبگان، رسانهها و همه دلسوزان استان باید نقش خود را در حفظ فضای سرمایهگذاری ایفا کنند. وظیفه آنان الزاماً پیدا کردن شغل برای تکتک جوانان نیست؛ بلکه مهمتر از آن، کمک به ایجاد و حفظ فرصتهایی است که بتواند برای نسل امروز و فردای استان اشتغال تولید کند.
اگر یک جوان امروز در پروژهای استخدام نشود، ممکن است فردا در پروژهای دیگر فرصت شغلی پیدا کند؛ اما اگر پروژهایبه دلیل فشارها، بیثباتی و حاشیهسازی از استان خارج شود، بازگرداندن آن سرمایه و ایجاد دوباره همان فرصت بسیار دشوار خواهد بود.
در عین حال، حفظ سرمایهگذاری نباید بهانهای برای سکوت در برابر استخدامهای غیرشفاف باشد. مردم حق دارند درباره نحوه جذب نیرو سؤال کنند و مسئولان نیز موظفاند پاسخگو باشند. مطالبهگری باید ادامه داشته باشد، اما مطالبهگری مؤثر با فشارهای شخصی و سهمخواهی تفاوت دارد.
باید میان مطالبه قانونی برای عدالت استخدامی و رفتارهایی که فضای سرمایهگذاری را تهدید میکند مرز روشنی وجود داشته باشد.
متأسفانه یکی دیگر از مشکلات، محدود شدن فضای نقد و انتقاد است. در برخی موارد، به جای شنیدن صدای منتقدان و پاسخ دادن به پرسشهای رسانهها، تلاش میشود نقدها نادیده گرفته شوند یا منتقدان به حاشیه رانده شوند.
تجربه نشان داده است که توسعه بدون رسانه آزاد و نقد سازنده امکانپذیر نیست. مدیری که از نقد کارشناسی هراس داشته باشد، در واقع فرصت اصلاح اشتباهات را از خود و مجموعه مدیریتی میگیرد.
رسانه نباید به تریبون تعریف و تمجید تبدیل شود. وظیفه خبرنگار و رسانه، بیان واقعیتها، انتقال مطالبات مردم، طرح پرسشهای جدی و نظارت بر عملکرد مسئولان است. جامعهای که در آن تنها صدای تأیید شنیده شود، به تدریج توان اصلاح خود را از دست خواهد داد.
مسئولان باید به جای محدود کردن منتقدان، ظرفیت شنیدن نقد را افزایش دهند. نقد منصفانه دشمن مدیریت نیست؛ بلکه میتواند یکی از ابزارهای اصلاح، پیشگیری از فساد و افزایش کارآمدی باشد.
امروز کرمانشاه در یک نقطه حساس قرار گرفته است. از یک سو، فرصتهایی برای سرمایهگذاری و توسعه اقتصادی وجود دارد و از سوی دیگر، خطر از دست رفتن این فرصتها نیز جدی است.
انتخاب روشن است: یا باید از سرمایهگذاریهای مولد حمایت کنیم، شفافیت را افزایش دهیم، جذب نیرو را تخصصی و عادلانه کنیم و فضای اقتصادی استان را برای فعالیت سالم و پایدار آماده سازیم؛ یا با تداوم لابیگری، سهمخواهی، بیثباتی و حاشیهسازی، فرصتهای موجود را نیز از دست بدهیم و دوباره به همان نقطهای بازگردیم که سالها در آن گرفتار بودهایم؛ یعنی بیکاری و محرومیت.
این خبرنگار پیشکسوت رسانهای تأکید کرد: سرمایهگذاری، تولید و اشتغال سه حلقه بههمپیوسته توسعه هستند. اگر سرمایه از منطقه خارج شود، تولید آسیب میبیند و در نتیجه فرصتهای شغلی نیز کاهش پیدا میکند. بنابراین، هر تصمیم درباره سرمایهگذاری باید با نگاه بلندمدت و با در نظر گرفتن منافع نسلهای آینده اتخاذ شود.
بازگرداندن سرمایهگذار پس از خروج از یک منطقه آسان نیست. سرمایهگذار در انتخاب محل فعالیت خود گزینههای متعددی دارد و اگر احساس کند محیط اقتصادی یک منطقه با بیثباتی، فشارهای خارج از چارچوب و مداخلات غیرکارشناسی مواجه است، ممکن است سرمایه خود را به منطقه دیگری منتقل کند.
فردای از دست رفتن یک سرمایهگذاری بزرگ، توضیح دادن برای جوان بیکاری که فرصت شغلی خود را از دست داده، سودی نخواهد داشت.
هنوز برای اصلاح روندها دیر نشده است. اگر ایرادی وجود دارد، باید اصلاح شود؛ اگر حقی ضایع شده، باید احقاق شود؛ اگر استخدامی غیرشفاف است، باید شفافسازی شود و اگر مدیری در انجام وظایف خود ناکام بوده، باید پاسخگو باشد.
اما اصلاح، با تخریب فرصتهای اقتصادی تفاوت دارد. نمیتوان برای حل یک مشکل، مشکل بزرگتری ایجاد کرد.
هدف از بیان این مطالب متهم کردن شخص یا گروه خاصی نیست؛ هدف، هشدار درباره آینده کرمانشاه و فرصتهایی است که میتواند مسیر اشتغال، تولید و اقتصاد استان را تغییر دهد.
نمیخواهم فردا همه ما مدعی و طلبکار یکدیگر باشیم؛ باید امروز نسبت به آینده استان مسئولیتپذیر باشیم. امروز زمان تصمیمگیری، اصلاح و استفاده از فرصتهاست و فردا ممکن است زمان حسرت باشد.
کرمانشاه سالهاست در حوزه توسعه و اشتغال با مشکلات و عقبماندگیهای جدی روبهروست. اگر فرصتهای جدید سرمایهگذاری را نیز با بیتدبیری و اختلافهای غیرضروری از دست بدهیم، ممکن است فاصله استان با مناطق برخوردار کشور بیشتر شود.
امروز باید تصمیم بگیریم: مطالبهگر باشیم، اما عقلانیت را کنار نگذاریم؛ عدالت بخواهیم، اما تخصص را قربانی نکنیم؛ از حقوق جوانان دفاع کنیم، اما آینده اقتصادی استان را به خطر نیندازیم؛ و از همه مهمتر، اجازه ندهیم فرصتهای سرمایهگذاری و اشتغال، قربانی لابیگری، سهمخواهی و تصمیمهای کوتاهمدت شوند.
امروز زمان اقدام است؛ فردا شاید برای جبران بسیاری از فرصتهای از دسترفته دیر باشد.
